Nauka
Post a długowieczność
Czy post pomoże ci żyć dłużej? Co mogą, a czego nie mogą powiedzieć nam zwierzęta, badanie CALERIE i badania „wieku biologicznego”

Ze wszystkich twierdzeń o poście dłuższe życie jest najbardziej ekscytujące i najtrudniejsze do udowodnienia. Nikt nie może przeprowadzić badania, które przez 50 lat śledziłoby tysiące osób na planie postu. Naukowcy składają więc odpowiedź z kawałków: z badań na zwierzętach, długich badań ludzi jedzących mniej i nowszych testów, które próbują zmierzyć, jak szybko starzeje się organizm. Każde z nich opowiada część historii.
Co mówią nam zwierzęta
U większości badanych gatunków jedzenie mniej bez niedożywienia wydłuża życie i opóźnia choroby związane z wiekiem 2. Szeroko czytany przegląd w New England Journal of Medicine zebrał dowody na temat postu, starzenia się i chorób, od tych badań na zwierzętach po pierwsze badania na ludziach 1.
Najdłuższe badanie na ludziach: CALERIE
CALERIE jest ważne, bo uczestnikami byli młodzi ludzie i osoby w średnim wieku, które już były zdrowe, a korzyści i tak się pojawiły 3. Badacze przeanalizowali później ich krew za pomocą opartych na DNA wskaźników starzenia się. Jedzenie mniej spowolniło tempo starzenia się w jednym z nich, zwanym DunedinPACE, ale nie zmieniło szacunków wieku biologicznego według innych znanych zegarów, a efekty były małe 4. To intrygujący sygnał, a nie źródło młodości.
Diety naśladujące post
Niektórzy badacze testowali „dietę naśladującą post”: pięć dni w miesiącu planu ubogiego w kalorie, cukier i białko, ale bogatego w nienasycone tłuszcze, a potem zwykłe jedzenie. W badaniu ze 100 dorosłymi trzy comiesięczne cykle obniżyły wagę, tkankę tłuszczową, ciśnienie i IGF-1, hormon wzrostu powiązany ze starzeniem się u zwierząt 5. Późniejsza analiza próbek krwi oszacowała, że trzy cykle obniżyły medianę wieku biologicznego o około 2,5 roku 6.
Zdrowe starzenie się potrzebuje mięśni
Z wiekiem utrata mięśni i siły staje się jednym z największych zagrożeń dla długiego, samodzielnego życia. Przeglądy badań postu pokazują, że utrata wagi przy poście przerywanym obejmuje też pewną utratę beztłuszczowej masy ciała 7. A duże badanie obserwacyjne dorosłych po sześćdziesiątce w USA wykazało, że osoby z codzienną przerwą w jedzeniu dłuższą niż około 12,4 godziny miały wyższe ryzyko zgonu z powodu chorób serca; to badanie nie może dowieść przyczyny, ale jest powodem, by osoby starsze ostrożnie podchodziły do długich postów 8. Europejscy eksperci zalecają osobom po 65. roku życia co najmniej 1,0–1,2 g białka na kilogram masy ciała dziennie 9.
Źródła
- de Cabo R, Mattson MP. Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease. N Engl J Med. 2019;381(26):2541-2551. doi.org/10.1056/NEJMra1905136
- Mattison JA, Colman RJ, Beasley TM, et al. Caloric restriction improves health and survival of rhesus monkeys. Nat Commun. 2017;8:14063. doi.org/10.1038/ncomms14063
- Kraus WE, Bhapkar M, Huffman KM, et al. 2 years of calorie restriction and cardiometabolic risk (CALERIE): exploratory outcomes of a multicentre, phase 2, randomised controlled trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2019;7(9):673-683. doi.org/10.1016/S2213-8587(19)30151-2
- Waziry R, Ryan CP, Corcoran DL, et al. Effect of long-term caloric restriction on DNA methylation measures of biological aging in healthy adults from the CALERIE trial. Nat Aging. 2023;3(3):248-257. doi.org/10.1038/s43587-022-00357-y
- Wei M, Brandhorst S, Shelehchi M, et al. Fasting-mimicking diet and markers/risk factors for aging, diabetes, cancer, and cardiovascular disease. Sci Transl Med. 2017;9(377):eaai8700. doi.org/10.1126/scitranslmed.aai8700
- Brandhorst S, Levine ME, Wei M, et al. Fasting-mimicking diet causes hepatic and blood markers changes indicating reduced biological age and disease risk. Nat Commun. 2024;15(1):1309. doi.org/10.1038/s41467-024-45260-9
- Patikorn C, Roubal K, Veettil SK, et al. Intermittent Fasting and Obesity-Related Health Outcomes: An Umbrella Review of Meta-analyses of Randomized Clinical Trials. JAMA Netw Open. 2021;4(12):e2139558. doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2021.39558
- Zhang Z, Zhao H, Tao Z, et al. A National Study Exploring the Association between Fasting Duration and Mortality among the Elderly. Nutrients. 2024;16(13):2018. doi.org/10.3390/nu16132018
- Bauer J, Biolo G, Cederholm T, et al. Evidence-based recommendations for optimal dietary protein intake in older people: a position paper from the PROT-AGE Study Group. J Am Med Dir Assoc. 2013;14(8):542-59. doi.org/10.1016/j.jamda.2013.05.021
Słowo o zdrowiu
Fasting Tracker służy ogólnemu dobremu samopoczuciu i nie jest wyrobem medycznym. Post nie jest dla każdego: najpierw porozmawiaj z lekarzem, jeśli jesteś w ciąży, masz cukrzycę, masz za sobą zaburzenia odżywiania albo przyjmujesz leki, a także przed każdym dłuższym postem.

