การอดอาหารกับอายุยืน

ในบรรดาคำกล่าวอ้างเรื่องการอดอาหาร การมีอายุยืนขึ้นเป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้นที่สุด และพิสูจน์ได้ยากที่สุด ไม่มีใครทำการทดลองที่ติดตามคนหลายพันคนที่อดอาหารตามแผนนาน 50 ปีได้ นักวิทยาศาสตร์จึงต่อจิ๊กซอว์คำตอบจากงานวิจัยในสัตว์ การทดลองระยะยาวในคนที่กินน้อยลง และการทดสอบใหม่ๆ ที่พยายามวัดว่าร่างกายแก่เร็วแค่ไหน แต่ละอย่างเล่าเรื่องได้เพียงบางส่วน

สัตว์บอกอะไรเรา

ในสัตว์ส่วนใหญ่ที่ศึกษา การกินน้อยลงโดยไม่ขาดสารอาหารช่วยยืดอายุและชะลอโรคที่มากับวัย ² บทความทบทวนที่มีคนอ่านมากใน New England Journal of Medicine รวบรวมหลักฐานเรื่องการอดอาหาร ความชรา และโรค ตั้งแต่งานวิจัยในสัตว์เหล่านี้จนถึงการทดลองแรกๆ ในคน ¹

การทดลองในคนที่นานที่สุด: CALERIE

CALERIE สำคัญเพราะผู้เข้าร่วมเป็นคนอายุน้อยถึงวัยกลางคนที่สุขภาพดีอยู่แล้ว แต่ก็ยังได้ประโยชน์ ³ ต่อมานักวิจัยวิเคราะห์เลือดด้วยตัววัดความชราที่อิงดีเอ็นเอ การกินน้อยลงชะลอความเร็วของความชราได้ในตัววัดหนึ่งชื่อ DunedinPACE แต่ไม่ได้เปลี่ยนค่าประมาณอายุทางชีวภาพจากนาฬิกาตัวอื่นที่เป็นที่รู้จัก และผลก็เล็กน้อย ⁴ เป็นสัญญาณที่น่าสนใจ ไม่ใช่น้ำพุแห่งความเยาว์วัย

อาหารเลียนแบบการอดอาหาร

นักวิจัยบางกลุ่มทดสอบ “อาหารเลียนแบบการอดอาหาร” คือเดือนละห้าวันกินตามแผนที่แคลอรี น้ำตาล และโปรตีนต่ำ แต่มีไขมันไม่อิ่มตัวสูง แล้วกลับไปกินตามปกติ ในการทดลองกับผู้ใหญ่ 100 คน การทำสามรอบรายเดือนช่วยลดน้ำหนัก ไขมันในร่างกาย ความดันโลหิต และ IGF-1 ซึ่งเป็นฮอร์โมนการเจริญเติบโตที่เกี่ยวกับความชราในสัตว์ ⁵ การวิเคราะห์ตัวอย่างเลือดภายหลังประเมินว่าสามรอบลดค่ามัธยฐานของอายุทางชีวภาพลงราว 2.5 ปี ⁶

การแก่อย่างแข็งแรงต้องมีกล้ามเนื้อ

เมื่ออายุมากขึ้น การเสียกล้ามเนื้อและความแข็งแรงกลายเป็นภัยใหญ่ที่สุดอย่างหนึ่งต่อชีวิตที่ยืนยาวและพึ่งพาตัวเองได้ บทความทบทวนการทดลองเรื่องการอดอาหารแสดงว่าน้ำหนักที่ลดจากการอดอาหารแบบเป็นช่วงมีการเสียมวลกล้ามเนื้อปนอยู่ด้วย ⁷ และงานวิจัยเชิงสังเกตขนาดใหญ่ในผู้ใหญ่อายุเกิน 60 ปีในสหรัฐฯ พบว่าผู้ที่อดอาหารแต่ละวันนานกว่าราว 12.4 ชั่วโมงมีความเสี่ยงเสียชีวิตจากโรคหัวใจสูงกว่า งานวิจัยแบบนี้พิสูจน์สาเหตุไม่ได้ แต่ก็เป็นเหตุผลให้ผู้สูงอายุระวังการอดอาหารนาน ⁸ ผู้เชี่ยวชาญในยุโรปแนะนำให้ผู้ที่อายุเกิน 65 ปีกินโปรตีนอย่างน้อย 1.0 ถึง 1.2 กรัมต่อน้ำหนักตัวหนึ่งกิโลกรัมต่อวัน ⁹

แหล่งอ้างอิง

1. de Cabo R, Mattson MP. Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease. N Engl J Med. 2019;381(26):2541-2551. doi.org/10.1056/NEJMra1905136
2. Mattison JA, Colman RJ, Beasley TM, et al. Caloric restriction improves health and survival of rhesus monkeys. Nat Commun. 2017;8:14063. doi.org/10.1038/ncomms14063
3. Kraus WE, Bhapkar M, Huffman KM, et al. 2 years of calorie restriction and cardiometabolic risk (CALERIE): exploratory outcomes of a multicentre, phase 2, randomised controlled trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2019;7(9):673-683. doi.org/10.1016/S2213-8587(19)30151-2
4. Waziry R, Ryan CP, Corcoran DL, et al. Effect of long-term caloric restriction on DNA methylation measures of biological aging in healthy adults from the CALERIE trial. Nat Aging. 2023;3(3):248-257. doi.org/10.1038/s43587-022-00357-y
5. Wei M, Brandhorst S, Shelehchi M, et al. Fasting-mimicking diet and markers/risk factors for aging, diabetes, cancer, and cardiovascular disease. Sci Transl Med. 2017;9(377):eaai8700. doi.org/10.1126/scitranslmed.aai8700
6. Brandhorst S, Levine ME, Wei M, et al. Fasting-mimicking diet causes hepatic and blood markers changes indicating reduced biological age and disease risk. Nat Commun. 2024;15(1):1309. doi.org/10.1038/s41467-024-45260-9
7. Patikorn C, Roubal K, Veettil SK, et al. Intermittent Fasting and Obesity-Related Health Outcomes: An Umbrella Review of Meta-analyses of Randomized Clinical Trials. JAMA Netw Open. 2021;4(12):e2139558. doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2021.39558
8. Zhang Z, Zhao H, Tao Z, et al. A National Study Exploring the Association between Fasting Duration and Mortality among the Elderly. Nutrients. 2024;16(13):2018. doi.org/10.3390/nu16132018
9. Bauer J, Biolo G, Cederholm T, et al. Evidence-based recommendations for optimal dietary protein intake in older people: a position paper from the PROT-AGE Study Group. J Am Med Dir Assoc. 2013;14(8):542-59. doi.org/10.1016/j.jamda.2013.05.021