Nhịn ăn và tuổi thọ

Trong mọi tuyên bố về nhịn ăn, sống lâu hơn là điều hấp dẫn nhất, và cũng khó chứng minh nhất. Không ai có thể tiến hành một thử nghiệm theo dõi hàng nghìn người theo một kế hoạch nhịn ăn suốt 50 năm. Vì vậy các nhà khoa học ghép câu trả lời từ nghiên cứu trên động vật, các thử nghiệm dài hạn ở người ăn ít đi và những xét nghiệm mới cố gắng đo cơ thể già đi nhanh đến mức nào. Mỗi nguồn kể một phần câu chuyện.

Động vật cho ta biết gì

Ở phần lớn các loài được nghiên cứu, ăn ít đi mà không bị suy dinh dưỡng giúp kéo dài tuổi thọ và làm chậm các bệnh liên quan đến tuổi tác ². Một bài tổng quan được đọc rộng rãi trên New England Journal of Medicine đã tập hợp bằng chứng về nhịn ăn, lão hóa và bệnh tật, từ các nghiên cứu trên động vật này đến những thử nghiệm đầu tiên ở người ¹.

Thử nghiệm dài nhất ở người: CALERIE

CALERIE quan trọng vì người tham gia là người trẻ và trung niên vốn đã khỏe mạnh, vậy mà lợi ích vẫn xuất hiện ³. Sau đó các nhà nghiên cứu phân tích máu của họ bằng các thước đo lão hóa dựa trên DNA. Ăn ít đi làm chậm tốc độ lão hóa theo một trong các thước đo này, gọi là DunedinPACE, nhưng không thay đổi ước tính tuổi sinh học theo các đồng hồ nổi tiếng khác, và tác dụng đều nhỏ ⁴. Đó là một tín hiệu thú vị, không phải suối nguồn tươi trẻ.

Chế độ ăn mô phỏng nhịn ăn

Một số nhà nghiên cứu đã thử “chế độ ăn mô phỏng nhịn ăn”: năm ngày mỗi tháng theo kế hoạch ít calo, ít đường và ít đạm nhưng giàu chất béo không bão hòa, sau đó ăn bình thường. Trong một thử nghiệm với 100 người lớn, ba chu kỳ hằng tháng đã làm giảm cân nặng, mỡ cơ thể, huyết áp và IGF-1, một hormone tăng trưởng liên quan đến lão hóa ở động vật ⁵. Một phân tích mẫu máu sau đó ước tính ba chu kỳ làm giảm tuổi sinh học trung vị khoảng 2,5 năm ⁶.

Lão hóa khỏe mạnh cần cơ bắp

Khi có tuổi, mất cơ và sức mạnh trở thành một trong những mối đe dọa lớn nhất đối với cuộc sống dài lâu và tự lập. Các bài tổng quan về thử nghiệm nhịn ăn cho thấy việc giảm cân nhờ nhịn ăn gián đoạn có kèm theo mất một phần khối nạc ⁷. Và một nghiên cứu quan sát lớn trên người Mỹ trên 60 tuổi cho thấy những người nhịn mỗi ngày lâu hơn khoảng 12,4 giờ có nguy cơ tử vong do bệnh tim cao hơn; nghiên cứu đó không thể chứng minh nguyên nhân, nhưng là lý do để người lớn tuổi thận trọng với nhịn ăn dài ⁸. Các chuyên gia châu Âu khuyến nghị người trên 65 tuổi ăn ít nhất 1,0–1,2 g đạm cho mỗi kilôgam cân nặng mỗi ngày ⁹.

Nguồn

1. de Cabo R, Mattson MP. Effects of Intermittent Fasting on Health, Aging, and Disease. N Engl J Med. 2019;381(26):2541-2551. doi.org/10.1056/NEJMra1905136
2. Mattison JA, Colman RJ, Beasley TM, et al. Caloric restriction improves health and survival of rhesus monkeys. Nat Commun. 2017;8:14063. doi.org/10.1038/ncomms14063
3. Kraus WE, Bhapkar M, Huffman KM, et al. 2 years of calorie restriction and cardiometabolic risk (CALERIE): exploratory outcomes of a multicentre, phase 2, randomised controlled trial. Lancet Diabetes Endocrinol. 2019;7(9):673-683. doi.org/10.1016/S2213-8587(19)30151-2
4. Waziry R, Ryan CP, Corcoran DL, et al. Effect of long-term caloric restriction on DNA methylation measures of biological aging in healthy adults from the CALERIE trial. Nat Aging. 2023;3(3):248-257. doi.org/10.1038/s43587-022-00357-y
5. Wei M, Brandhorst S, Shelehchi M, et al. Fasting-mimicking diet and markers/risk factors for aging, diabetes, cancer, and cardiovascular disease. Sci Transl Med. 2017;9(377):eaai8700. doi.org/10.1126/scitranslmed.aai8700
6. Brandhorst S, Levine ME, Wei M, et al. Fasting-mimicking diet causes hepatic and blood markers changes indicating reduced biological age and disease risk. Nat Commun. 2024;15(1):1309. doi.org/10.1038/s41467-024-45260-9
7. Patikorn C, Roubal K, Veettil SK, et al. Intermittent Fasting and Obesity-Related Health Outcomes: An Umbrella Review of Meta-analyses of Randomized Clinical Trials. JAMA Netw Open. 2021;4(12):e2139558. doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2021.39558
8. Zhang Z, Zhao H, Tao Z, et al. A National Study Exploring the Association between Fasting Duration and Mortality among the Elderly. Nutrients. 2024;16(13):2018. doi.org/10.3390/nu16132018
9. Bauer J, Biolo G, Cederholm T, et al. Evidence-based recommendations for optimal dietary protein intake in older people: a position paper from the PROT-AGE Study Group. J Am Med Dir Assoc. 2013;14(8):542-59. doi.org/10.1016/j.jamda.2013.05.021