Kısa yanıtlar
Ramazan ve aralıklı oruç
Ramazan orucu aralıklı oruçtan nasıl farklıdır ve bu ay boyunca sağlığına nasıl özen gösterebilirsin
İkisinin karşılaştırması
| Ramazan orucu | Aralıklı oruç | |
|---|---|---|
| Nedir | Dini bir ibadet, İslam'ın beş şartından biri 1 | Genellikle sağlık ya da kilo için öğünleri zamanlamanın bir yolu |
| Ne zaman | Bir ay boyunca her gün, imsaktan iftara | 16:8 gibi senin seçtiğin bir plan |
| İçecekler | Oruç sırasında hiçbiri, su bile | Su, sade kahve ve şekersiz çay |
| Öğünler | İmsaktan önce sahur, gün batımında iftar | Yeme pencerendeki herhangi bir öğün |
| Süre | Yaşadığın yerde imsak ve gün batımına göre belirlenir | Planına göre belirlenir |
Hicri takvim Ay'ı izlediği için Ramazan her yıl yaklaşık 11 gün öne kayar ve bütün mevsimlerden geçer. Her orucun ne kadar süreceği yaşadığın yere ve yılın zamanına bağlıdır: ekvatora yakın yerlerde 13 ila 14 saat civarında kalırken ekvatordan uzakta bir yaz Ramazanı 18 saat ya da daha uzun oruçlar demek olabilir.
İftar ile sahur arasında yeterince su içmek
Gün boyunca su içilmediği için akşam ve sahurda içtiklerin en önemli hâle gelir. Bir çalışmada hafif susuzluk bile daha fazla baş ağrısı, yorgunluk ve keyifsizlik getirdi 2; susuzluk baş ağrısı da genellikle su içtikten sonraki yarım saat içinde hafifledi 3.
- Suyu bir seferde çok içmek yerine iftardan sahura akşam boyunca yay.
- Seni daha çok susatan çok tuzlu yiyecekleri azalt.
- Kahve ve çay sıvı ihtiyacına sayılır 4. Ama normalde çok kafein alıyorsan önceden yavaş yavaş azaltmak yardımcı olabilir: Ramazan'ın ilk günü kafein tüketen 755 kişinin yarısından fazlası yoksunluk baş ağrısı yaşadı; normalde ne kadar çok alıyorlarsa o kadar sık 5.
Dengeli bir sahur ve iftar
İmsaktan önceki öğün olan sahur seni gün boyu taşımalı. Protein tok hissetmene yardım eder 6, bu yüzden sahuru yumurta, yoğurt, peynir, fasulye ya da mercimek çevresinde; yulaf veya tam tahıllı ekmek gibi tam tahıllar, meyve ve sebzeler ve bol suyla kur. İftarda pek çok kişi ana yemekten önce orucunu su ve hurmayla açar. Yavaş başlamak, ardından protein ve sebze içeren dengeli bir öğün yemek, çoğu zaman tek bir çok büyük öğünden daha rahattır.
Araştırmalar kilo hakkında ne gösteriyor
Önemli çalışma
Kilo Ramazan'da düştü, sonra geri geldi
- Meta-analiz
- 70 çalışma, 2.947 yetişkin
- Ramazan öncesi ve sonrası
Ramazan'da kilo ve vücut yağı düştü, özellikle fazla kilolu ya da obeziteli kişilerde. Ramazan bittikten iki ila beş hafta sonra başladıkları yere doğru ya da tam olarak oraya geri dönmüşlerdi.
Fernando et al., Nutrients 2019Daha önceki bir derleme de aynısını buldu: ortalama yaklaşık 1,24 kg kayıp, büyük kısmı birkaç hafta içinde geri alındı. Yazarları kalıcı kilo kaybının bu aydan sonra da süren yaşam tarzı değişiklikleri gerektirdiği sonucuna vardı 8.
Diyabet ve diğer sağlık sorunları
Ramazan orucu ergenlik çağından itibaren sağlıklı Müslümanlara farzdır; bazı hastalıkları ve ciddi sağlık sorunları olanlar, diyabetli bazı kişiler de dahil, muaf tutulabilir 1. Oruç tutup tutmaman gerektiği, doktoruna ve dini açıdan da güvendiğin bir din âlimine sorulacak bir sorudur.
Diyabetin varsa, Uluslararası Diyabet Federasyonu ve Diyabet ve Ramazan Uluslararası İttifakı, oruç tutmayı seçen kişiler ve sağlık ekipleri için tip 1 diyabet, ileri yaş, hamilelik ve ruh sağlığı dahil pratik yönergeler yayımlıyor 1. Ramazan'dan epey önce sağlık ekibinle konuş: ilaç dozlarının ve saatlerinin, özellikle insülin ve kan şekerini düşüren diğer ilaçların, çoğu zaman değişmesi gerekir 9. Ayrıca oruçluyken ilaç sayfasına bak.
Ramazan'da Fasting Tracker'ı kullanmak
Fasting Tracker dini bir uygulama değil. Namaz, imsak ya da iftar vakitlerini göstermez ve sana ne zaman oruç tutacağını söyleyemez. Oruçlarının süresini tutmak istersen saatleri kendin ayarlarsın: zamanlayıcıyı sahurun sonunda başlat ve orucu iftarda bitir ya da Pro ile güne uyacak şekilde 12 ila 72 saatlik özel bir oruç ayarla. Unutursan başlangıç saatini düzenle ya da geçmiş bir orucu kaydet. İftar ile sahur arasında içtiğin suyu günlük hedefine doğru kaydet. Uygulamanın evreleri su içilen bir orucu anlatır, bu yüzden onları kabaca bir yol gösterici olarak gör.
Kaynaklar
- Hassanein M, Afandi B, Yakoob Ahmedani M, et al. Diabetes and Ramadan: Practical guidelines 2021. Diabetes Res Clin Pract. 2022;185:109185. doi.org/10.1016/j.diabres.2021.109185
- Armstrong LE, Ganio MS, Casa DJ, et al. Mild dehydration affects mood in healthy young women. J Nutr. 2012;142(2):382-8. doi.org/10.3945/jn.111.142000
- Blau JN, Kell CA, Sperling JM. Water-deprivation headache: a new headache with two variants. Headache. 2004;44(1):79-83. doi.org/10.1111/j.1526-4610.2004.04014.x
- Killer SC, Blannin AK, Jeukendrup AE. No evidence of dehydration with moderate daily coffee intake: a counterbalanced cross-over study in a free-living population. PLoS One. 2014;9(1):e84154. doi.org/10.1371/journal.pone.0084154
- Magdy R, El Desouky ED, Hammad EM, et al. Prevalence, characteristics, and factors associated with caffeine-withdrawal headache during the first day of Ramadan. Headache. 2023;63(3):360-367. doi.org/10.1111/head.14483
- Leidy HJ, Clifton PM, Astrup A, et al. The role of protein in weight loss and maintenance. Am J Clin Nutr. 2015;101(6):1320S-1329S. doi.org/10.3945/ajcn.114.084038
- Fernando HA, Zibellini J, Harris RA, et al. Effect of Ramadan Fasting on Weight and Body Composition in Healthy Non-Athlete Adults: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2019;11(2):478. doi.org/10.3390/nu11020478
- Sadeghirad B, Motaghipisheh S, Kolahdooz F, et al. Islamic fasting and weight loss: a systematic review and meta-analysis. Public Health Nutr. 2014;17(2):396-406. doi.org/10.1017/S1368980012005046
- Grajower MM, Horne BD. Clinical Management of Intermittent Fasting in Patients with Diabetes Mellitus. Nutrients. 2019;11(4):873. doi.org/10.3390/nu11040873
- Glazier JD, Hayes DJL, Hussain S, et al. The effect of Ramadan fasting during pregnancy on perinatal outcomes: a systematic review and meta-analysis. BMC Pregnancy Childbirth. 2018;18(1):421. doi.org/10.1186/s12884-018-2048-y
Sağlık üzerine bir not
Fasting Tracker genel sağlıklı yaşam için tasarlanmıştır ve tıbbi bir cihaz değildir. Oruç herkes için uygun değildir: Hamileysen, diyabetin varsa, yeme bozukluğu geçmişin varsa ya da ilaç kullanıyorsan önce doktorunla konuş. Uzun bir oruçtan önce de doktoruna danış.
