Fasting Tracker

De wetenschap

Vasten en je hart

Bloeddruk, cholesterol en wat de onderzoeken echt laten zien, inclusief de open vragen

Halfgevorderd4 min6 bronnen

Hart- en vaatziekten zijn wereldwijd de belangrijkste doodsoorzaak, en de meeste risicofactoren, zoals hoge bloeddruk, hoog cholesterol, overgewicht en hoge bloedsuiker, hangen samen met hoe we eten. Het is dus logisch om je af te vragen of vasten je hart helpt. Het eerlijke antwoord: het kan meerdere risicofactoren verbeteren, vooral via gewichtsverlies, maar er zijn nog geen onderzoeken die laten zien dat het hartaanvallen of beroertes voorkomt.

Wat de onderzoeken laten zien

Omdat er zoveel kleine onderzoeken zijn, zijn onderzoekers ze gaan bundelen. Een overkoepelende review bracht 11 meta-analyses samen met 130 gerandomiseerde onderzoeken naar intermittent fasting. Die vond verbeteringen in LDL-cholesterol, totaal cholesterol, triglyceriden, bloedsuiker, insuline en bloeddruk. Maar ook bleek dat de meeste resultaten rustten op bewijs van lage of zeer lage kwaliteit, vooral uit korte onderzoeken van ongeveer drie maanden 1.

Bloeddruk

Afvallen verlaagt de bloeddruk, en dat is de belangrijkste manier waarop vasten helpt. Maar timing kan iets toevoegen. In een strak gecontroleerd onderzoek aten mannen met prediabetes precies genoeg om hun gewicht stabiel te houden, binnen een venster van 6 uur dat 's middags eindigde of verspreid over 12 uur. Het vroege venster verlaagde hun bloeddruk, terwijl hun gewicht niet veranderde 3. In een ander onderzoek zagen volwassenen met obesitas die tussen 7.00 en 15.00 uur aten hun diastolische bloeddruk 4 mmHg meer dalen dan mensen die over 12 uur of langer aten 4.

Cholesterol: houd je waarden in de gaten

Bij de meeste mensen verbetert het cholesterol of blijft het gelijk als ze vasten en afvallen. Maar niet bij iedereen. In een onderzoek van een jaar dat om-de-dag-vasten vergeleek met dagelijks minder calorieën, was het LDL-cholesterol, het type dat zich in de vaten ophoopt, aan het eind van het jaar meer gestegen in de vastengroep 5. Wat je in je venster eet, telt: een kort venster vol vet vlees en gebak helpt je bloedvaten niet.

Een open vraag over lang vasten

Sommige observationele onderzoeken hebben zorgen opgeroepen. In een landelijk Amerikaans onderzoek met meer dan 10.000 volwassenen boven de 60 hadden mensen van wie het dagelijkse vasten langer dan ongeveer 12,4 uur duurde, een hoger risico om aan een hartziekte te overlijden dan mensen die ongeveer 10,5 tot 12,4 uur vastten; het laagste risico lag rond 11,5 uur 6. De vastenduur werd geschat op basis van maar twee dagen eetdagboek, en zulke onderzoeken kunnen geen oorzaak en gevolg aantonen: mensen die in een kort venster eten, kunnen in gezondheid, inkomen of werk verschillen op manieren die de onderzoekers niet volledig konden meten. Maar ze herinneren eraan dat langer niet automatisch beter is, vooral voor ouderen.

Bronnen

  1. Patikorn C, Roubal K, Veettil SK, et al. Intermittent Fasting and Obesity-Related Health Outcomes: An Umbrella Review of Meta-analyses of Randomized Clinical Trials. JAMA Netw Open. 2021;4(12):e2139558. doi.org/10.1001/jamanetworkopen.2021.39558
  2. Semnani-Azad Z, Khan TA, Chiavaroli L, et al. Intermittent fasting strategies and their effects on body weight and other cardiometabolic risk factors: systematic review and network meta-analysis of randomised clinical trials. BMJ. 2025;389:e082007. doi.org/10.1136/bmj-2024-082007
  3. Sutton EF, Beyl R, Early KS, et al. Early Time-Restricted Feeding Improves Insulin Sensitivity, Blood Pressure, and Oxidative Stress Even without Weight Loss in Men with Prediabetes. Cell Metab. 2018;27(6):1212-1221.e3. doi.org/10.1016/j.cmet.2018.04.010
  4. Jamshed H, Steger FL, Bryan DR, et al. Effectiveness of Early Time-Restricted Eating for Weight Loss, Fat Loss, and Cardiometabolic Health in Adults With Obesity: A Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2022;182(9):953-962. doi.org/10.1001/jamainternmed.2022.3050
  5. Trepanowski JF, Kroeger CM, Barnosky A, et al. Effect of Alternate-Day Fasting on Weight Loss, Weight Maintenance, and Cardioprotection Among Metabolically Healthy Obese Adults: A Randomized Clinical Trial. JAMA Intern Med. 2017;177(7):930-938. doi.org/10.1001/jamainternmed.2017.0936
  6. Zhang Z, Zhao H, Tao Z, et al. A National Study Exploring the Association between Fasting Duration and Mortality among the Elderly. Nutrients. 2024;16(13):2018. doi.org/10.3390/nu16132018

Een woord over gezondheid

Fasting Tracker is bedoeld voor algemeen welzijn en is geen medisch hulpmiddel. Vasten is niet voor iedereen: overleg eerst met je arts als je zwanger bent, diabetes hebt, een eetstoornis hebt gehad of medicijnen gebruikt, en voor elke langere vasten.